KienhuisHoving-Academy KienhuisHoving-Academy
Website
KienhuisHoving-Academy

Verzekeringstechnisch nadeel (VTN): maak duidelijke afspraken

Het beëindigen van de aansluiting bij een pensioenfonds levert regelmatig discussies op over nog te betalen kosten en/of premies. Een voorbeeld daarvan is de procedure tussen KPN en Pensioenfonds PNO over het verzekeringstechnisch nadeel. Zoals wij ook al in ons artikel uit 2014 hebben geschreven bestaat er echter niet één VTN en kunnen discussie over de betekenis daarvan doorlopen – zo blijkt – tot aan de Hoge Raad.

KPN en het Pensioenfonds PNO hebben doorgeprocedeerd tot en met de Hoge Raad over de exit-vergoeding nadat KPN de aansluiting van Nozema – dat door KPN was overgenomen – had beëindigd bij Pensioenfonds PNO. In de overeenkomst tussen Nozema en het pensioenfonds PNO stond – kort gezegd – dat in geval van beëindigen van de aansluiting, het fonds schadeloos moest worden gesteld voor een eventueel optredend verzekeringstechnisch nadeel.

Verzekeringstechnisch nadeel

De discussie tussen KPN en Pensioenfonds PNO ging over wat er precies onder het verzekeringstechnisch nadeel (ook wel VTN genoemd) werd verstaan. Partijen hadden niet precies vastgelegd wat zij daar mee bedoelden. Dat in wet- en regelgeving ook geen definitie van het VTN bestaat maakte de situatie niet eenvoudiger. Zie ook het artikel van mij en Ruud Derksen over de verschillende vormen van het VTN.

Het gerechtshof oordeelde in hoger beroep dat KPN (Nozema) niet had hoeven te begrijpen dat het begrip VTN in de overeenkomst met pensioenfonds PNO een ruimere (andere) betekenis had dan het VTN zoals bedoeld in de Rekenregels Verzekeringstechnisch Nadeel bij het Vrijstellings- en boetebesluit Wet Bpf 2000 (‘Rekenregels’). Let wel: het gerechtshof heeft dus niet gezegd dat met verzekeringstechnisch nadeel’ altijd hetzelfde wordt bedoeld als het ‘verzekeringstechnisch nadeel’ in de zin van Rekenregels.

Bij de Hoge Raad was vervolgens alleen nog aan de orde uit welke elementen (in dit geval) het VTN bestond. Op grond van de Rekenregels kan het VTN uit drie elementen bestaan:

  1. Te missen solidariteitsbijdragen;
  2. Te missen herstelpremie;
  3. Compensatie voor ingekochte aanspraken voor niet-actieven.


De discussie bij de Hoge Raad ging over het tweede en derde element. Partijen waren het er namelijk wel over eens dat de te missen solidariteitsbijdrage (het eerste element) wel tot het VTN behoorde. Wij zien in de praktijk ook meestal dat met het verzekeringstechnisch nadeel alleen dit element bedoeld wordt.

Herstelpremie

Het pensioenfonds PNO stelde zich op het standpunt dat onder het VTN tevens de te missen herstelpremies vielen, dus het deel van de pensioenpremie dat (in de jaren na de beëindiging) ten goede zou komen aan de versterking van de financiële positie van het fonds. Volgens de Rekenregels horen die herstelpremies tot het VTN als op de dag van uittreding sprake is van onderdekking. Ook de term onderdekking is niet gedefinieerd in wet- en regelgeving, maar de Hoge Raad stelt vast, na analyse van Europese regelgeving en de totstandkoming van het FTK, dat sprake is van onderdekking als de dekkinggraad lager ligt dan 105%. De dekkingsgraad van Pensioenfonds PNO bedroeg echter 118% toen Nozema uittrad, dus herstelpremie maakte in dit geval geen deel uit van het VTN.

Inkoop aanspraken niet-actieven

Het Pensioenfonds stelde ook nog dat tot het VTN behoort een vergoeding voor het missen van het deel van de premie dat betrekking had op (toekomstige) indexatie van niet-actieven. De Hoge Raad gaat (net als het hof) hier niet in mee. Een dergelijke vergoeding valt namelijk alleen maar onder het VTN als er daadwerkelijk aanspraken voor niet-actieven zijn ingekocht in de referentieperiode. Daarvan was niet gebleken.

Leg afspraken (alsnog) vast, want voorkomen is beter dan genezen

Zoals wij ook al in ons artikel hebben geschreven bestaat er niet één VTN en kunnen discussie over de betekenis daarvan doorlopen tot aan de Hoge Raad. Partijen die afspraken wensen te maken over (de verplichting tot betaling van) VTN doen er daarom goed aan om duidelijk vast te leggen wat ze voor ogen hebben. En als ze dat (nog) niet gedaan hebben, dan is nu een goed moment om die afspraken alsnog te maken. Want voorkomen is beter dan genezen.

Lees verder het artikel:
De vele vormen van het verzekeringstechnisch nadeel
mr. G.R. (Ruud) Derksen, mr. A. (Alex) Ter Horst
Verschenen in Pensioen Magazine, mei 2014