Turboliquidatie van rechtspersonen

De wet biedt bestuurders van een rechtspersoon de mogelijkheid deze te beëindigen door middel van een turboliquidatie, maar wat houdt dit precies in?

Turboliquidatie

Stel: u bent bestuurder van X B.V. De vennootschap heeft schulden, terwijl er geen (te verwachten) baten zijn. De activiteiten van de B.V. heeft u gestaakt. Nu de vennootschap geen vermogen meer heeft en geen werkzaamheden verricht, wenst u de B.V. op te heffen. Wat kunt u doen?

Een dergelijke ‘lege’ B.V. kan worden ontbonden, zonder dat vereffening plaatsvindt. Met vereffening wordt bedoeld het afhandelen van lopende verplichtingen c.q. het omzetten van alle activa in geld, teneinde de opbrengsten te verdelen onder de rechthebbenden. Het vereffeningstraject hoeft niet te worden gestart, aangezien bij een rechtspersoon zonder vermogen niets te vereffenen valt. Enkel met een aandeelhoudersbesluit tot ontbinding van de vennootschap, houdt de B.V. op te bestaan.

Voor bestuurders is deze wijze van bedrijfsbeëindiging vrij eenvoudig en goedkoop te realiseren. Zo hoeft het bestuur bijvoorbeeld geen verantwoording af te leggen over het ontbreken van baten. De keerzijde hiervan is dat misbruik van turboliquidaties in de hand wordt gewerkt. Het enige wat de wet van bestuurders verlangt, is dat zij van het feit dat de vennootschap is opgehouden te bestaan opgave doen bij de Kamer van Koophandel. Dit wil niet zeggen dat de toepassing van een turboliquidatie geheel risicoloos is. Bestuurders kunnen aansprakelijk worden gesteld als achteraf blijkt dat op het moment van de ontbinding, de vennootschap nog (te verwachten) baten had. Een advies op maat verdient daarom de voorkeur om een eventuele bestuurdersaansprakelijkheid nadien te voorkomen. 

Aankondiging wetswijziging

In de huidige wetgeving ontbreekt een verantwoordingsplicht van bestuurders. Het gevolg hiervan is dat schuldeisers onaangenaam verrast kunnen worden met een ‘niet meer bestaande schuldenaar’. Door de informatieachterstand, blijft het voor schuldeisers onduidelijk waarom en sinds wanneer de vennootschap geen vermogen meer heeft.

Recentelijk heeft de Minister voor Rechtsbescherming de Tweede Kamer per brief geïnformeerd over het voornemen de wettelijke regeling inzake turboliquidaties te herzien. Met de wetswijziging wordt getracht de positie van schuldeisers te versterken. Ook heeft de minister aangekondigd maatregelen op te nemen die zullen bijdragen aan de transparantie en verantwoording bij turboliquidaties.

Om de informatiepositie van schuldeisers te verbeteren, is de minister voornemens het bestuur te verplichten tot het opstellen en deponeren van een slotbalans betreffende het boekjaar van de turboliquidatie. De slotbalans zal moeten aantonen dat er geen baten meer zijn. Daarbij zal in een bestuursverklaring vermeld moeten worden waarom baten ontbreken. Verder komt op het bestuur de verantwoordelijkheid te rusten voor de algemene bekendmaking van de ontbinding zonder vereffening. Hierbij dient te worden vermeld dat de slotbalans en de jaarrekening bij het handelsregister ter inzage liggen. Ten slotte dient het bestuur – tenzij een ontheffing is verleend – de jaarrekeningen over alle voorgaande boekjaren openbaar te maken, voordat de rechtspersoon in het handelsregister wordt doorgehaald. Met de publicatie van de voorgaande jaarrekeningen, krijgen schuldeisers zicht op het financiële verloop van de vennootschap.

De beoogde maatregelen hebben tot gevolg dat bestuurders in de toekomst niet meer zo eenvoudig tot een turboliquidatie kunnen overgaan. Bij voornoemde maatregelen mis ik voor schuldeisers de mogelijkheid vooraf geïnformeerd te worden over de financiële toestand van de vennootschap. Wel worden schuldeisers met de herziening beter in staat gesteld een afweging te maken voor het eventueel ondernemen van stappen tegen een turboliquidatie.

In de loop van 2020 verwacht de minister een voorontwerp voor wetswijziging ter consultatie aan te bieden. Wij zullen u op de hoogte houden van deze ontwikkelingen.

Voor vragen over turboliquidaties, kunt u contact opnemen met Arax Muradjan.