Turbo liquideren: meer dan enkel het besluit registreren

Een rechtspersoon zonder baten kan ingevolge de wet op een vereenvoudigde wijze worden ontbonden, zelfs als de rechtspersoon nog wel schulden heeft. In de praktijk wordt dit ook wel de turboliquidatie genoemd. De wetgever heeft onlangs een wetsvoorstel tot wijziging van de wettelijke bepaling omtrent turboliquidatie ingediend. In dit blog leest u daar alles over.

Algemeen

In het huidige wettelijke systeem bestaan er twee wijzen van ontbinding: de turboliquidatie en de formele ontbindingsprocedure. De formele ontbindingsprocedure kent een aantal wettelijke vereisten zoals bijvoorbeeld een verzetstermijn van twee maanden en publicatie in een landelijk dagblad. De formele ontbindingsprocedure dient te worden gevolgd als de rechtspersoon (mogelijk) baten heeft.

Indien een rechtspersoon op het moment van het ontbindingsbesluit geen baten heeft, houdt hij dan op te staan. De formele vereisten vinden alsdan geen toepassing en de rechtspersoon kan worden uitgeschreven bij het handelsregister. Deze wijze van ontbinding is snel en eenvoudig en wordt in de praktijk aangeduid als ‘turboliquidatie’. Meer informatie over deze wijze van ontbinding kunt u lezen in het volgende blog: https://www.kienhuishoving.nl/nl/blogs/turboliquidatie-van-rechtspersonen/.

Het wetsvoorstel ‘Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie’

Redenen voor het wetsvoorstel

Mede gezien het feit dat een rechtspersoon met schulden de turboliquidatie kan toepassen, bestaan er zorgen over misbruik van deze regeling. Aangezien de rechtspersoon automatisch wordt ontbonden bij het ontbreken van baten, hoeft de rechtspersoon geen verantwoording af te leggen aan eventuele schuldeisers. Indien een schuldeiser zich wil verhalen op de rechtspersoon, kan het zijn dat deze niet meer bestaat. De wetgever is van mening dat een verbetering van de regeling gewenst is.

Mede gezien de COVID-19 uitbraak en de zorgen over de economische gevolgen hiervan is de verbetering van de regeling hoger op de agenda komen te staan van de wetgever. De wetgever voorziet dat er in de nabije toekomst om voornoemde reden meer gebruik zal worden gemaakt van de turboliquidatie.

Doelen van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel poogt de transparantie te vergroten, de positie van schuldeisers te verbeteren en misbruik van de regeling te bestrijden. Dit alles zou het vertrouwen in de toepassing van de turboliquidatie moeten vergroten.

Hoofdlijnen van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel bevat een verplichting voor besturen om – bij gebruikmaking van de turboliquidatie – bepaalde gegevens openbaar te maken, met name betreffende de financiën. Daarbij kan aan bestuurders een bestuursverbod worden opgelegd. Tot slot vergroot het wetsvoorstel de mogelijkheden van schuldeisers inzage te verkrijgen. Hierna wordt uitgelegd hoe dit wordt vormgegeven.

Verantwoordings- en bekendmakingsverplichting bestuur

Als er sprake is van een rechtspersoon zonder baten, dient nog altijd een besluit te worden genomen tot ontbinding. Naast dit besluit is de rechtspersoon – na invoering van dit wetsvoorstel – tevens verplicht bepaalde stukken te deponeren bij het handelsregister. Dit betreffen de volgende stukken:

  • de jaarrekening over het boekjaar waarin de vennootschap wordt ontbonden en het voorgaandeboekjaar als daarover nog geen jaarrekening openbaar is gemaakt;
  • een toelichting waaruit de oorzaak van het ontbreken van baten blijkt;
  • het bestaan van schulden en – als daarvan sprake is – op welke wijze het vermogen is afgewikkeldvoorafgaand aan de ontbinding.

Deze stukken dienen binnen veertien dagen worden gedeponeerd.

Tevens heeft het bestuur de verplichting om schuldeisers in te lichten. Deze kennisgeving dient schriftelijk te geschieden. Niet-naleving wordt strafbaar gesteld in de Wet op de economische delicten. Daarbij dient de rechtspersoon alsnog bij het handelsregister een jaarrekening over het lopende boekjaar en een jaarrekening over het voorgaande boekjaar te deponeren.

Bestuursverbod

Kortgezegd houdt het bestuursverbod in dat een bestuurder wordt uitgeschreven bij het handelsregister en de komende vijf jaren niet mag optreden als bestuurder.

Het bestuursverbod betreft twee onderdelen:

  1. een nieuwe regeling die het mogelijk maakt voor het Openbaar Ministerie (hierna: OM) om een bestuursverbod te verzoeken bij malafide ontbindingen;
  2. een wijziging van de bestaande regeling in de Faillissementswet.

Voor meer informatie over dit bestaande bestuursverbod, verwijzen wij graag naar het volgende blog: https://www.kienhuishoving.nl/nl/blogs/civielrechtelijk-bestuursverbod-per-1-juli-2016/.

Bij de ontbinding zonder baten wordt het bestuursverbod uit de Faillissementswet tevens van toepassing verklaard. Daarbij kan ook het OM een verzoek doen tot een bestuursverbod.

Inzagerecht

Het inzagerecht geldt voor schuldeisers in het geval het bestuur de verantwoordingsplicht niet nakomt. Naast de strafbaarstelling in de Wet op de economische delicten en het bestuursverbod kunnen schuldeisers nagaan of de rechtspersoon op correcte wijze is beëindigd en of het vermogen juist is afgewikkeld. De schuldeiser krijgt het recht om de bewaarde administratie in te zien. Let wel, dit geldt alleen indien het bestuur bepaalde stukken niet heeft gedeponeerd. Daarbij kan het bestuur gehouden zijn de kosten die hiermee zijn gemoeid te vergoeden. 

Conclusie

De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie poogt de positie van schuldeisers te verbeteren en de turboliquidatie een beter imago te geven. In de praktijk leidt dit tot meer eisen waaraan dient te worden voldaan alvorens een vennootschap - ook op vereenvoudigde wijze - kan worden ontbonden. Het wetsvoorstel ligt nu bij de Tweede Kamer. Dit betekent dat deze wet nog niet van kracht is. Wij houden u vanzelfsprekend op de hoogte over het vervolg.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jacobine Tinselboer of Anna Tenhagen.