Huwelijksvoorwaarden zijn voor ondernemers nog steeds relevant

In 2018 is het huwelijksvermogensrecht gewijzigd in de zogeheten beperkte gemeenschap. In de praktijk blijken er regelmatig onduidelijkheden te bestaan over de omvang hiervan. In dit blog staat de positie van de ondernemer centraal.

2018: het verschil tussen de wettelijke gemeenschap en de beperkte gemeenschap

Wie vóór 2018 is getrouwd en geen huwelijksvoorwaarden heeft gemaakt, is getrouwd in de zogeheten wettelijke gemeenschap en wijzigt niets. Wie in of na 2018 is getrouwd zonder huwelijksvoorwaarden bij de notaris te laten maken, is getrouwd in de beperkte gemeenschap. Dit wordt anders als er huwelijksvoorwaarden zijn opgemaakt. Onder huwelijk wordt hierna ook een geregistreerd partnerschap begrepen.

Gemeenschap van goederen

Alle bezittingen en schulden zijn gemeenschappelijk. Een onderneming of ondernemingsschulden dus ook. De waarde van de onderneming komt aan beide echtgenoten toe, maar zij zijn ook allebei aansprakelijk voor alle schulden van de onderneming. Het maakt geen verschil of je de onderneming al voor het huwelijk had of pas tijdens het huwelijk verkreeg.

Beperkte gemeenschap

Kort gezegd betekent dit dat alles wat je voor het huwelijk had, privé blijft. Dit geldt dus voor bezittingen en schulden. Alles wat jij of je echtgenoot verkrijgt nadat jullie getrouwd zijn, wordt gemeenschappelijk. Het maakt hier dus wel verschil of je de onderneming begon vóór of tijdens het huwelijk.

De ondernemer zal in de beperkte gemeenschap een redelijke vergoeding voor kennis, vaardigheden en arbeid moeten inbrengen. Wat een redelijke vergoeding is, is op dit moment nog niet duidelijk.
Als de andere echtgenoot geld inlegt, krijgt hij of zij recht op een vergoeding.

Het enkele feit dat de onderneming of schulden er voor het huwelijk al waren, biedt onvoldoende bescherming en duidelijkheid.
Bij het einde van het huwelijk (scheiding of overlijden) zal vaak niet duidelijk zijn welke goederen van welke echtgenoot waren. Mocht dat niet kunnen worden bewezen, dan wordt ervan uit gegaan dat de goederen/het vermogen waarover geen duidelijkheid is in de gemeenschap valt.

Het is dus belangrijk om in een notariële of onderhandse akte vast te leggen welke goederen/welk vermogen van ieder van de echtgenoten is.
Daarnaast is het belangrijk om te weten dat schulden die ontstaan in (de uitvoering van) de onderneming tijdens het huwelijk ook gemeenschappelijk kunnen worden.

Onderneming tijdens huwelijk

Begin je een onderneming tijdens het huwelijk, dan is deze in beginsel gezamenlijk. Gezamenlijk betekent hier in financieel opzicht, het maakt niet uit wie bij het handelsregister (Kamer van Koophandel) als ondernemer staat geregistreerd of aandeelhouder is. Schulden voor de onderneming zijn ook gezamenlijk.

Het wordt met name onduidelijk als er geld uit privé of juist gezamenlijk vermogen wordt gebruikt voor de onderneming.

  • Als de investeringen uit privé vermogen worden gedaan, kan de onderneming alsnog privé zijn

Ook kan onduidelijk zijn welke onderneming er bij het huwelijk was of welke schulden er waren. Ondernemingen worden verkocht of uitgebreid en ook worden nieuwe investeringen gedaan.

  • Als de echtgenoot investeert in de privé onderneming of de ondernemer daarvoor gezamenlijk vermogen gebruikt, kan de onderneming alsnog gezamenlijk worden.

Het belang van huwelijksvoorwaarden

Het kan dus behoorlijk onduidelijk zijn van wie de onderneming precies is en aan wie de waarde van de onderneming toekomt. Dé plek om dit te regelen, is huwelijksvoorwaarden. Hiermee worden onduidelijkheden en vervelende discussies in de toekomst voorkomen.

In huwelijksvoorwaarden kan je duidelijk vastleggen van wie de onderneming is. Als de onderneming aan één echtgenoot toebehoort, zal de andere echtgenoot ook niet aansprakelijk zijn voor de schulden van de onderneming.

Ook kan je duidelijk vastleggen wat er gebeurt als geld van de ene echtgenoot wordt gebruikt in de (privé) onderneming van de ander. In huwelijksvoorwaarden kunnen bijvoorbeeld heldere afspraken gemaakt worden over de gevolgen van een investering door je echtgenoot in jouw onderneming.

Bescherming voor mede-aandeelhouders

Veel ondernemers drijven de onderneming met anderen. Een echtscheiding kan dan voor vreemde situaties zorgen. Stel A is aandeelhouder van een B.V. A is getrouwd met B, maar zij gaan scheiden. In het kader van de echtscheiding worden de aandelen toegedeeld aan B. De mede-aandeelhouders zien zich plotseling geconfronteerd met B als nieuwe aandeelhouder. Dat hadden zij bepaald niet beoogd. Statuten van een B.V. moeten er daarom in voorzien dat de aandelen in dit geval aan A kunnen worden toebedeeld. Nog beter is dat de aandeelhouders afspreken dat iedere aandeelhouder huwelijksvoorwaarden moet opstellen en de aandelen privé moet houden, zodat privé problemen van een aandeelhouder niet in de onderneming doorwerken. Hoe de echtgenoten dit vervolgens onderling financiële (willen) regelen, is aan hun.

Kan ik een ander systeem kiezen ?

Elk systeem kan worden gekozen, ook tijdens het huwelijk. Het alsnog maken van huwelijksvoorwaarden kan voorkomen dat je echtgenoot aansprakelijk wordt voor toekomstige schulden. Of dat aanspraak wordt gemaakt op de bestaande onderneming. Voor bestaande schulden kan dit niet meer worden aangepast.

Het verdient daarom aanbeveling om al voor het aangaan van het huwelijk huwelijksvoorwaarden te maken.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Matthijs van Rozen of Jolanda Steenhuis.