KienhuisHoving-Academy KienhuisHoving-Academy
Website
KienhuisHoving-Academy

Google moet gegevens arts uit zoekresultaten in verband met beslissing tuchtcollege verwijderen!

In juli 2018, gepubliceerd op 18 december 2018, deed de rechtbank Amsterdam een zeer interessante, zo niet 'breaking' uitspraak. De rechtbank wees een verzoek van een arts/chirurg (die voorwaardelijk was geschorst door het Centraal Tuchtcollege) tot verwijdering van persoonsgegevens uit de zoekresultaten van zoekmachine Google toe. Het is voor het eerst dat een rechtbank een dergelijk verzoek samenhangend met het tuchtrecht gezondheidszorg toewijst.

Waar ging de zaak om?

De zaak ging om een chirurg die fouten had gemaakt bij de nazorg aan een patiënt die zij had geopereerd. De arts werd door het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg tijdelijk geschorst uit het BIG-register. In hoger beroep werd dit door het Centraal Tuchtcollege omgezet naar een voorwaardelijke schorsing. Als op de naam van de chirurg werd gezocht via Google kwam men in de eerste zoekresultaten uit op een (voor vele artsen gevreesde) website met een zwarte lijst van artsen (‘sin-nl.org’ / ‘zwartelijstartsen.nl’ ). Hiervan ondervond de arts zowel privé als zakelijk erg veel hinder. Google wees een verzoek om de links te verwijderen uit de zoekresultaten af. Ook de Autoriteit Persoonsgegevens, oordeelde (in een bemiddelende rol) dat het zogenaamde vergeetrecht niet gold, omdat het om nog relevante informatie ging (de duur van de voorwaardelijke schorsing  was nog niet verstreken). De rechtbank Amsterdam dacht hier anders over. 

Het standpunt van de arts

De arts stapte naar de rechter en beriep zich (subsidiair) op het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) van 13 mei 2014 C-131/12 inzake Google Spain vs. Costeja (ook wel het Costeja-arrest ) en het arrest van de Hoge Raad van 24 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:316 (X/Google-arrest), alsmede op artikel 17 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) waarin het zogenaamde het recht op vergetelheid/het recht om vergeten te worden is neergelegd.

Zij stelde dat de belangenafweging in dit geval, overeenkomstig het in het Costeja-arrest geformuleerde uitgangspunt, in het voordeel van haar moest uitvallen. Daartoe gaf ze aan dat geen of slechts een gering publiek belang bestaat bij de koppelingen. De koppelingen bevatten slechts informatie over één incident, zijn daarmee niet representatief, maar wel allesoverheersend, omdat de koppeling naar de ‘ zwarte lijst artsen’ bovenaan in de zoekresultaten staat vermeld en 60 tot 70% van de clicks bij Google de eerste drie zoekresultaten betreft. Hierdoor geven de koppelingen geen evenwichtig beeld van de capaciteiten van de arts of de gang van zaken binnen haar praktijk. De informatie op de ‘zwarte lijst artsen’ is vooral niet representatief, omdat slechts een, vrij willekeurig, deel van alle tuchtrechtelijke uitspraken op vergelijkbare wijze wordt gekoppeld aan de naam van een behandelaar. De arts is geen public figure. Ook als zij wel zo wordt beschouwd, heeft het publiek geen belang bij deze specifieke informatie over haar. De regionale krant heeft een kort bericht gewijd aan de uitspraak van het Centraal Tuchtcollege, maar heeft daarbij de naam van arts bewust weggelaten. Er is dus een journalistieke afweging gemaakt om de naam van de arts niet te vermelden. Er is geen sprake van een publiek debat over de tuchtrechtelijke veroordeling.

SIN.NL en de ‘zwarte lijst artsen’ zijn de enige sites die wel die koppeling tussen de arts en de tuchtrechtelijke veroordeling maken. De arts ondervindt substantiële, bovenmatige hinder van de koppelingen in haar praktijk, maar ook privé, en wordt er telkens weer mee geconfronteerd. Voor een groot deel van het publiek is niet evident dat het niet gaat om een officiële zwarte lijst. Voorts is van belang dat Google niet neutraal is in haar verwerkingen, maar, door met de instellingen van haar algoritme te focussen op gebruikerssignalen, sensationele inhoud beloont.

Ten slotte is de ‘zwarte lijst artsen’ in strijd met (het toen nog geldende) artikel 36 Wbp, nu voor de zwarte lijst geen toestemming is gekregen van de AP, hetgeen wel is vereist. Daarnaast is de zwarte lijst in strijd met de wet BIG, die voorziet in een uitgekiend wettelijk systeem om anonieme bekendheid te geven aan beroepsbeoefenaren die een (voorwaardelijke) maatregel opgelegd hebben gekregen. Op die wijze is de informatie voor geïnteresseerden reeds te vinden, zodat geen publiek belang bestaat bij de koppelingen. Dat de arts op een zwarte lijst staat, een lijst van ongewenste personen, betekent veel meer dan de enkele verwerking van een tuchtrechtelijke veroordeling; het geeft een nieuwe, extra dimensie.

Criterium X/Google arrest Hoge Raad

De Hoge Raad heeft in zijn X/Google-arrest onder meer, onder verwijzing naar het Costeja-arrest van het HvJEU, geoordeeld dat de grondrechten van een natuurlijk persoon als bedoeld in de artikelen 7 en 8 Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (het Handvest) (het recht op eerbiediging van het privéleven en het recht op bescherming van persoonsgegevens) in de regel zwaarder wegen dan, en dus voorrang hebben op, het economisch belang van de exploitant van de zoekmachine en het gerechtvaardigde belang van de internetgebruikers die mogelijk toegang kunnen krijgen tot de desbetreffende zoekresultaten. Dat kan in bijzondere gevallen anders zijn, afhankelijk van de aard van de betrokken informatie en de gevoeligheid ervan voor het privéleven van de betrokkene en van het belang dat het publiek erbij heeft om over deze informatie te beschikken, wat met name wordt bepaald door de rol die deze persoon in het openbare leven speelt. In dit licht bestaat de mogelijkheid dat de exploitant van een zoekmachine is gehouden om desgevraagd ervoor te zorgen dat bepaalde resultaten niet in een lijst van zoekresultaten verschijnen, namelijk als deze feitelijk onjuist zijn of, gelet op het geheel van de omstandigheden van het geval, voor het doel van de verwerking onvolledig of niet ter zake dienend of bovenmatig zijn voor de doeleinden van de verwerking, omdat zij niet zijn bijgewerkt, of omdat zij langer worden bewaard dan noodzakelijk is, dan wel indien zwaarwegende en gerechtvaardigde redenen, die verband houden met de persoonlijke situatie van de verzoeker, zich ertegen verzetten dat betreffende gegevens het voorwerp van een verwerking vormen. Deze verplichting kan ook bestaan indien de publicaties op zichzelf rechtmatig zijn.

Oordeel rechtbank

Alles overwegend oordeelde de rechtbank dat in dit geval geen sprake is van bijzondere omstandigheden die met zich brengen dat het recht van de arts op eerbiediging van haar privacy en haar persoonsgegevens moet wijken voor het belang van het publiek. De verwerking van de persoonsgegevens van de arts via de koppelingen is naar het oordeel van de rechtbank niet ter zake dienend en bovenmatig. De arts heeft er belang bij dat niet iedere keer dat iemand haar volledige naam invoert in de zoekmachine van Google (vrijwel) meteen de vermelding van haar naam op de ‘zwarte lijst artsen’ verschijnt, en dit belang legt meer gewicht in de schaal dan het belang van het publiek om deze informatie op die manier te kunnen vinden. In aanvulling op hetgeen hiervoor is overwogen geldt in dit geval immers dat (potentiële) patiënten – het ‘publiek’– die willen weten of aan de arts een tuchtrechtelijke maatregel is opgelegd deze informatie vrij eenvoudig kunnen vinden door het BIG-register te raadplegen. In die zin wijkt deze casus dan ook af van de zaak tegen de accountant (rechtbank Amsterdam 22 maart 2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:3355) of de zaak tegen de journalist (rechtbank Amsterdam 24 december 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:9515), aldus de rechtbank.

Google dient aldus de betreffende zoekresultaten te verwijderen. Google is in hoger beroep gegaan tegen de uitspraak, dus het laatste woord is er kennelijk nog niet over gezegd.

De uitspraak betekent overigens niet dat er niet meer online geschreven mag worden over fouten van artsen. Zoals altijd hangt veel af van de feiten en omstandigheden en moet per geval bezien worden hoe de belangenafweging uit zal pakken.

Voor meer informatie over deze uitspraak en de gevolgen daarvan kunt u contact opnemen met Yvonne Nijhuis

 

Share on