Eigen woningschenking weer terug in 2017! Is er in 2016 nog extra voordeel te behalen?

Op 1 januari 2017 wordt het weer mogelijk om vrij van schenkbelasting een schenking tot € 100.000,-- te doen voor de eigen woning (eigen woningschenking).

Voorwaarden

Aan de eigen woningschenking zijn een aantal voorwaarden verbonden. De schenking is toegestaan mits het geschonken geld door de verkrijger wordt aangewend voor:
-      de aankoop van een eigen woning;
-      een verbouwing van een eigen woning;
-      het aflossen van een eigen woningschuld, of
-      de aflossing van een restschuld betreffende een reeds verkochte eigen woning van de verkrijger.
Deze regeling wordt blijvend in de Successiewet 1956 opgenomen.

Tot 1 januari 2017 geldt dat ouders aan kinderen eenmalig een hoger bedrag dan de normale jaarlijkse vrijstelling van € 5.304,-- mogen schenken, namelijk een bedrag van € 25.449,-- (eenmalige verhoogde vrijstelling) en dat dit bedrag verhoogd mag worden tot € 53.016,-- (inhaalvrijstelling) als het geschonken bedrag wordt aangewend voor de eigen woning of een dure (bijzondere) studie.

In de jaren 2013 en 2014 gold er al een tijdelijke verruiming van die eenmalige verhoogde vrijstelling tot € 100.000,--. Deze regeling is met ingang van 1 januari 2015 vervallen.

Aan wie?

De eigen woningschenking in 2017 kan gedaan worden aan de eigen kinderen, maar ook aan anderen dan de eigen kinderen. Daarbij geldt echter wel de voorwaarde dat de leeftijd van de verkrijger tussen de 18 en 40 jaar moet liggen. Mocht de verkrijger ouder zijn dan 40 jaar, maar zou de leeftijd van diens partner (in de zin van de Successiewet 1956) wel binnen deze grenzen vallen, dan kan toch nog van de eigen woningschenking en de daarbij behorende vrijstelling gebruik gemaakt worden.

Spreiding

Een versoepeling in de nieuwe regeling is dat de schenking mag worden verspreid over drie opeenvolgende kalenderjaren. De hoogte van de te schenken bedragen mag per jaar verschillen.

Op deze wijze kan bijvoorbeeld een boete over de aflossing van een eigen woningschuld worden voorkomen. Daarnaast kan in het tweede en derde jaar van die opeenvolgende schenkingen ook nog eens gebruik worden gemaakt van de normale jaarlijkse vrijstelling voor een schenking. Dit is in het eerste jaar van de schenking niet mogelijk.

Overgangsrecht

Voor situaties waarbij in het verleden al eens van de eenmalige verhoogde vrijstelling gebruik is gemaakt, geldt een overgangsregeling.

Het is in principe voor een verkrijger slechts één maal mogelijk om per schenker een beroep op de verhoogde vrijstelling voor de eigen woning te doen. Is er dus al eens van die vrijstelling gebruik gemaakt, dan kan er slechts in uitzonderlijke gevallen nog een beroep op die vrijstelling worden gedaan.

Er zijn daarbij drie scenario's:

1.    Er is vóór 2010 gebruik gemaakt van de eenmalige verhoogde vrijstelling

In dat geval kan in het jaar 2016 nog maximaal € 27.570,-- bijgeschonken worden voor de eigen woning. In 2017 mag dan nog eens € 46.824,-- (voorlopige cijfers 2017) belastingvrij worden geschonken. Wordt er in 2016 niet aanvullend geschonken, dan mag er in 2017 slechts € 27.650,-- (voorlopige cijfers 2017) aanvullend worden geschonken voor de eigen woning. Het is aan te raden om hierover dan in 2016 nog te overleggen met de notaris.

2.    Er is tussen 2010 en 2015 een beroep gedaan op een verhoogde vrijstelling

In dat geval kan er in 2017 geen beroep worden gedaan op de verhoging van de vrijstelling tot € 100.000,--.

3.    Er is in 2015 of 2016 gebruik gemaakt van een verhoogde vrijstelling

In 2017 mag aanvullend een bedrag van € 46.824,-- (voorlopige cijfers 2017) ten behoeve van de eigen woning worden geschonken.

Schenkingsaangifte

Hoewel de schenking is vrijgesteld van de heffing van schenkbelasting, moet er wel een aangifte schenkbelasting worden ingediend bij de belastingdienst, waarin een beroep op de verhoogde schenkingsvrijstelling wordt gedaan.

Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid u nadere informatie te geven over deze schenking in uw persoonlijke situatie.

Jolanda Steenhuis, juridisch medewerkster

Notariaat Personen- en Familierecht