Die avondklok, die blijft wel!

Afgelopen dinsdag maakte Nederland een mooi staaltje rechtspraak mee. Eerst oordeelde de kort gedingrechter in Den Haag dat de avondklokmaatregel met onmiddellijke ingang moet worden ingetrokken. Enkele uren later volgde al het hoger beroep.

Tijdens die behandeling werd het Hof door viruswaarheid gewraakt en vlak voor 21.00 uur besloot datzelfde Hof dat de avondklok in ieder geval tot vrijdag blijft gelden. Vrijdag beslist het Hof of de avondklok definitief van tafel gaat. In een podcast, die ik opnam met mijn collega Tom Profijt leg ik uit waarom de rechter vindt dat de avondklok niet deugt.

Spoedwet

Onze regering is er niet gerust op. Terwijl de inkt van de uitspraak van de kort gedingrechter nog niet droog is, heeft de regering een dag later nog een nieuwe spoedwet voor advies naar de Raad van State gestuurd. Die bracht vandaag al zijn advies uit. In dat advies plaatst de Afdeling twee vraagtekens bij de spoedwet. Het eerste is waarom de regering de avondklokmaatregel niet opneemt in de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19, de wet die nu ook al andere maatregelen mogelijk maakt. De Afdeling oppert in dat verband zelfs een regionale avondklok. Het tweede vraagteken is eigenlijk meer een opmerking. De Afdeling vindt dat de regering voor zijn wetgeving niet uitsluitend op het OMT moet varen. De regering moet voor het instellen van een avondklok veel meer een actuele en leesbare afweging maken tussen het belang van bestrijding van het virus enerzijds en het belang van de beperking van uitoefening van grond- en vrijheidsrechten van burgers anderzijds.

De Afdeling constateert dat de regering een grote mate van beoordelingsvrijheid heeft, zeker nu het virus zo grillig en onvoorspelbaar is. Daarbij toont de Afdeling begrip voor de regering. Hij moet de afweging vaak onder tijdsdruk maken en op momenten dat nog niet duidelijk is of een maatregel ook echt effect zal hebben. Ook is achteraf lang niet altijd duidelijk of de maatregel effect heeft gehad. De Afdeling accepteert dus dat de belangenafweging die de regering moet maken met onzekerheden is omgeven. De Afdeling vindt wel dat de keuzes die de regering in die onzekerheid maakt, goed moet onderbouwen en uitleggen.

Verwachting

In een nader rapport dat ook van woensdag is, laat de regering weten het advies over te nemen. Het wetsvoorstel is aangepast en diezelfde woensdag nog ingediend bij de Tweede Kamer. Ik verwacht dat er nog voor het weekeinde over het voorstel wordt gedebatteerd en gestemd, waarna de Eerste Kamer volgt. Het kabinet hoopt dat ook daar nog op tijd kan worden gestemd. Als dat voor het weekeinde lukt, is de gewijzigde wet mogelijk vrijdag al van kracht. Het Hof hoeft zich dan niet meer uit te laten over het hoger beroep. De avondklok geldt dan immers op grond van een andere wet.

Erik Averdijk

erik.averdijk@kienhuishoving.nl

tel: 0611317260