De wet toetreding zorgaanbieders aangenomen door de Tweede Kamer

De Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) is samen met de Aanpassingswet toetreding zorgaanbieders (Awtza) op 11 februari 2020 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer. De wetsvoorstellen zijn in september 2017 ingediend.

De wetgever wil met deze wetsvoorstellen de bestaande en nieuwe zorgaanbieder beter kunnen toetsen op de kwaliteit van zorg, een ordelijke bestuursstructuur en bedrijfsvoering en op een transparante financiële administratie.

De Wtza: meldplicht en vergunningplicht

De Wtza introduceert een nieuwe meldplicht voor alle zorgaanbieders waardoor de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) sneller en meer informatie verkrijgt over zorgaanbieders, dat wil zeggen zorgaanbieders die zorg (gaan) verlenen als bedoeld in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Hiermee kan de IGJ selecteren welke zorgaanbieders zij zal bezoeken om te toetsen of de kwaliteit van zorg op orde is. Met de meldplicht wordt bovendien bevorderd dat nieuwe zorgaanbieders zich vooraf beter bewust zijn van de eisen die aan de zorgverlening worden gesteld en hun verantwoordelijkheid daarvoor.

Daarnaast geeft het voorstel de bestaande vergunningsprocedure (op grond van de Wet toelating zorginstellingen (Wtzi)) een ruimer bereik. Aan de Wtza-vergunning zijn namelijk meer weigerings- en intrekkingsgronden verbonden, dan aan de huidige Wtzi-toelating. Deze vergunningsplicht geldt voor een zorgaanbieder die medisch-specialistische zorg verleent en/of zorg conform de Wet langdurige zorg (Wlz) / Zorgverzekeringswet (Zvw), door in de regel meer dan tien personen. De Wtza vervangt (middels de Awtza) de huidige toelatingsprocedure van de Wtzi.

Tegelijk met de Wtza is een amendement aangenomen dat de onafhankelijkheid van de interne toezichthouder (de raad van toezicht) steviger wordt verankerd. Daarnaast is aangenomen dat de vergunningplicht kan worden uitgebreid naar 'bepaalde (risico)zorgsectoren'. Welke sectoren dat (kunnen) zijn is nog onduidelijk. Tevens is aangenomen dat de meldplicht wordt uitgebreid naar reeds bestaande zorgaanbieders, waaronder ook onderaannemers. Dit brengt met zich dat de IGJ zicht heeft op alle aanbieders op de zorgmarkt. Het amendement voorziet echter ook in de mogelijkheid dat bepaalde aanbieders van de meldplicht kunnen worden uitgesloten via lagere wetgeving.

Toezicht op onderaannemers

Op 10 februari 2020 schreef minister De Jonge een brief aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de plenaire behandeling van de Wtza en de Awtza. In de brief stelt de minister dat hoofdaannemers verantwoordelijk zijn en blijven voor de kwaliteit van zorg die zij leveren. Dit geldt ook indien de hoofdaannemer zorg heeft uitbesteed aan een onderaannemer. In dat geval spreekt de IGJ primair de hoofdaannemer aan. Volgens de minister heeft de IGJ aangegeven momenteel voldoende mogelijkheden te hebben om haar toezichthoudende taak uit te voeren. Om die reden ziet de minister vooralsnog geen aanleiding om de directe werking van de Wkkgz uit te breiden naar onderaannemers. Een amendement om onderaannemers onder de reikwijdte van de Wkkgz te brengen, werd aldus verworpen. De IGJ heeft onderaannemers op grond van de Wtza in het zicht, maar kan hoofdaannemers op de verantwoordelijkheid voor goede en veilige zorg in de zin van de Wkkgz aanspreken. De hoofdaannemer moet contractueel borgen dat zijn onderaannemer de verplichtingen nakomt.

De Awtza: transparante financiële bedrijfsvoering

De Awtza regelt de aspecten die voortvloeien uit de invoering van de Wtza, en de als gevolg daarvan noodzakelijke technische overgangsregelingen. Daarnaast bevat dit wetsvoorstel enkele inhoudelijke voorstellen en technische wijziging.

Inhoudelijk houdt de Awtza meer specifiek in, dat alle zorgaanbieders als bedoeld in de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) verplicht zijn tot het hebben van een transparante financiële bedrijfsvoering, waarop de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) toezicht gaat houden. Daarnaast houdt dit wetsvoorstel een meldplicht voor bestaande en nieuwe jeugdhulpaanbieders in de zin van de Jeugdwet in. Ook handhaaft het wetsvoorstel de huidige regeling ten aanzien van het verbod op winstuitkering door een zorgaanbieder.

De toekomstige wetgeving over de meldplicht, de vergunningplicht en de transparantieplicht voor zorgaanbieders kan consequenties voor uw zorginstelling hebben. Benieuwd wat voor een impact bovenstaande op de organisatie / governance van uw zorginstelling heeft, of heeft u andere vragen, neemt u dan contact op met Yvonne Nijhuis of Astrid Kiewiet.