KienhuisHoving-Academy KienhuisHoving-Academy
Website
KienhuisHoving-Academy

Algeheel gevolmachtigde aansprakelijk voor handelen in strijd met statuten

Geplaatst op 30 augustus 2018 11:31 door Matthijs van Rozen
Geschatte leestijd: 4 minuten

Iedere rechtspersoon heeft een bestuur. Daarnaast kan het praktisch zijn gevolmachtigden (procuratiehouders) aan te stellen, met een beperkte of algehele volmacht. Maar de gevolmachtigde die handelt in strijd met de statuten, kan hiervoor persoonlijk aansprakelijk zijn. Dit blog gaat over een recente uitspraak over dit onderwerp en bevat verder een aantal aandachtspunten bij een volmacht.

Algeheel gevolmachtigde handelt in strijd met B.V. statuten en is daarvoor aansprakelijk

In een recente uitspraak heeft zoon van zijn ouders een algehele volmacht gekregen. Deze volmacht omvat ook de functie van vader als bestuurder van zijn pensioen B.V.

Vervolgens maakt zoon op basis van de volmacht nagenoeg het gehele vermogen van de pensioen B.V. over aan zijn eigen onderneming. Deze bedragen kunnen niet worden terugbetaald. De (andere) erfgenamen van vader maken hiertegen bezwaar. In de statuten van de pensioen B.V. is onder meer bepaald dat het doel van de pensioen B.V. bestaat uit het doen uitkeringen aan vader en moeder bij invaliditeit en ouderdom en dat het vermogen voor niet meer dan een/tiende mag bestaan uit vorderingen.

Het Gerechtshof oordeelt dat de zoon geen grotere bevoegdheid kan hebben gehad dan vader. Vader was als bestuurder gebonden aan de statuten en zoon daarmee dus ook. De zoon heeft bij de betalingen gehandeld in strijd met de statuten. Ook heeft hij geen enkele zekerheid bedongen voor de terugbetaling. Daarmee kan de zoon een ernstig verwijt worden gemaakt. Hij is persoonlijk aansprakelijk voor de schade.

Aandachtspunten bij het verlenen van een volmacht

De uitspraak maakt duidelijk dat ook de gevolmachtigde gebonden is aan de statuten, ook al handelde hij binnen de volmacht.

In de praktijk blijken veel vragen en onduidelijkheden te bestaan over doorlopende volmachten bij rechtpersonen. Hieronder noem ik een aantal belangrijke aandachtspunten voor zowel de volmachtgever als de gevolmachtigde.

Wie verleent de volmacht ?

Het bestuur van de rechtspersoon verleent de volmacht en kan deze ook intrekken.
Alleen de inschrijving van de volmacht in het handelsregister is onvoldoende, het bestuur moet eerst een besluit nemen. Het handelsregister gaat slechts over de bevoegdheid naar derden.

Intern kan het verlenen van een doorlopende volmacht aan bijvoorbeeld de goedkeuring van de algemene vergadering onderworpen zijn, dit blijkt uit de statuten of een bestuursreglement.

Verantwoordelijkheid bij bestuur

Het bestuur draagt bij een doorlopende volmacht in feite een deel van de taken over aan een gevolmachtigde. Dat betekent dat het bestuur verantwoordelijk blijft voor de handelingen die de gevolmachtigde verricht.

Soms laat het bestuur de bedrijfsvoering in de praktijk over aan de gevolmachtigde. Dat ontheft de bestuurders dus niet van hun verantwoordelijkheid.

Volledige of beperkte volmacht

In de volmacht kunnen diverse beperkingen worden aangebracht. De omvang hiervan dient uiteraard duidelijk te blijken. Beperkingen kunnen zowel in het bedrag als soort handeling worden aangebracht.

Een beperking in tijd, tot een bepaalde datum, is ook mogelijk. Een algemene aanduiding, zoals “bij afwezigheid” of “tijdens vakanties” is niet raadzaam, want wanneer is daar sprake van. Indien de volmacht bij he handelsregister is gedeponeerd, dient intrekking plaats te vinden. Een verlenging dient uitdrukkelijk plaats te vinden

Het is ook mogelijk te bepalen dat bijvoorbeeld twee gevolmachtigden tezamen kunnen handelen.

Volledige volmacht omvat nog niet altijd "alles"

Een “volledige” volmacht betekent nog niet dat de gevolmachtigde ook beschikkingsbevoegd is. Dat dient duidelijk uit de volmacht te blijken. Enkel de inschrijving in het handelsregister is onvoldoende.

Voor het vestigen van hypotheken is een notariële volmacht nodig.

Substitutie

Substitutie, een niet alledaags begrip, betekent het recht van de gevolmachtigde de volmacht aan een ander door te geven. Dit dient duidelijk uit de volmacht te blijken. Substitutie lijkt in de praktijk ongewenst. Zonder substitutie kan de gevolmachtigde echter ook geen volmacht geven aan bijvoorbeeld een notariskantoor om een akte te tekenen.

 Tot slot

 Een volmacht dient binnen de structuur van de rechtspersoon te passen en blijft maatwerk. De volmachtgever en de gevolmachtigde hebben beiden belang bij een duidelijke volmacht.

Matthijs van Rozen

Vindplaats: Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 17 augustus 2018, ECLI:NL:GHSHE:2018:3055