KienhuisHoving-Academy KienhuisHoving-Academy
Website
KienhuisHoving-Academy

Afwijken van de wettelijke maatstaven in het echtscheidingsconvenant

Geplaatst op 4 februari 2016 16:46

Bij het afwikkelen van een echtscheiding komt het geregeld voor dat een (ex)partner bepaalde afspraken wil maken ten gunste van de ander. Soms ingegeven door de wens een en ander extra goed voor de ander te willen regelen en soms onbewust uit pure onwetendheid. Dat een dergelijke afwijking van wat wettelijk verplicht is, verregaande gevolgen kan hebben, weet niet iedereen.Tijd om met deze blog daar verandering in te brengen. Bezint eer ge begint!

Wettelijke maatstaven

Als er afspraken worden gemaakt in het kader van een echtscheiding, dan vormt de wet de basis. De wijze waarop moet worden verdeeld of verrekend staat in de wet, evenals de wijze waarop alimentaties moeten worden berekend. Deze wettelijke regelingen zijn niet allemaal dwingend. Afwijking is dus toegestaan en gebeurt ook in de praktijk. Het vaakst daar waar het aankomt op partner- of kinderalimentatie. Men gunt de ex partner iedere maand wat meer of men betaalt wat extra’s voor de kinderen. Afspraken die vaak uit goedheid zijn gemaakt maar die wel worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant. Alle partijen zijn tevreden en tot zover (nog) geen vuiltje aan de lucht.

Helaas wordt dit anders als de omstandigheden waaronder deze afspraken werden gemaakt, wijzigen. Men gaat minder verdienen, de (ex)partner gaat meer verdienen, de hoge kinderalimentatie komt in de praktijk niet ten goede aan de kinderen etc. Kortom, een wijziging van de gemaakte afspraken is gewenst. Meestal is dit het moment waarop pas goed duidelijk wordt wat men heeft afgesproken. Het wijzigen van afspraken die afwijken van de wettelijke maatstaven is namelijk alles behalve eenvoudig. Zie hier de donkere wolken die zich samenpakken boven de ooit zo heldere hemel.

Wijziging van omstandigheden

Als partijen bij het aangaan van de afspraken bewust zijn afgeweken van de wettelijke maatstaven, ontstaat er een extra criterium waar het verzoek om wijziging aan moet worden getoetst. In alle gevallen dient de verzoeker namelijk te stellen dat zich na het tot stand komen van de overeenkomst een wijziging van omstandigheden heeft voorgedaan (1). Echter, hierna volgt een extra criterium. Deze wijziging moet dusdanig zijn dat de wederpartij in het licht van alle dan bestaande omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid ongewijzigde instandhouding van de overeenkomst niet mag verwachten (2).  

Dit extra criterium maakt de mogelijkheid om te wijzigen een stuk beperkter. Daar waar je normaal gesproken kunt volstaan met het aantonen van de gewijzigde omstandigheid, komen er nu tal van andere factoren om de hoek kijken. Er kan zich dus heel wel een gewijzigde omstandigheid hebben voorgedaan zonder dat het tot een wijziging kan komen. Iets wat maar weinig mensen zich beseffen als zij afspraken maken die afwijken van de wettelijke maatstaven.

Goede voorlichting

In het begin van deze blog vermelde ik al kort het voorbeeld waarbij wordt afgeweken van de wettelijke maatstaven uit pure onwetendheid. Als goede juridische voorlichting bij een echtscheiding achterwege blijft, hoe weet je dan wanneer je afwijkt van de wettelijke maatstaven? Waarschijnlijk niet. Hoewel de wet het heeft over bewust afwijken van de wettelijke maatstaven wordt een situatie van het niet hebben geweten, hieraan vaak gelijk gesteld. Als men juridische bijstand had, wordt men geacht het besef te hebben dat er werd afgeweken van de wettelijke maatstaven. Ook als dit dus niet het geval was. Reden te meer om in echtscheidingen zorgvuldig om te gaan met de keuze van de advocaat of scheidingsmediator, zodat men goed wordt voorgelicht. In mijn column voor Twentevisie (editie februari 2016) heb ik al het belang benadrukt van het inschakelen van een gekwalificeerd advocaat of mediator in het familierecht. De Vereniging van Familierecht Advocaten en Scheidingsmediators (www.vfas.nl) waarborgt dat haar leden een opleiding tot mediator moeten volgen en ook daarna jaarlijks hun specialisme op peil moeten houden.

Een dergelijke waarborg maakt de kans op afwijken van de wettelijke maatstaven zonder dat men hiervan op de hoogte is, in ieder geval verwaarloosbaar klein. Blijft over de situatie waarin men bewust afwijkt en dat kan. Uiteraard wel na daarover goed te zijn geïnformeerd en te hebben nagedacht, want een gewaarschuwd mens telt voor twee.

 

Share on